در مورد جنگ اوکراین ۳

در مورد تفاوت نظرات شهروندان و سیاست‌مداران و نهادهای قانونی

شهروندان ما بنا بر عقایدشان شخصی‌شان می‌توانند در مورد مسائل مختلف، مثلا جنگ اخیر، نظرهای متفاوت دارند. احزاب و رسانه‌ها و پژوهشکده‌ها هم ایضا نیز چنین اند. با توجه به معیارها و نگاه سیاسی و منابع مالی‌شان تحلیل‌های مختلفی ارائه می‌دهد. طبعا پروپاگاندای رسانه‌ای داخلی و خارجی از این قاعده مستثنی نیست. به نظرم همه اینها طبیعی است. اما مسئله اصلی نظرات سیاست‌مداران و نهادهای قانونی ماست. واقعیت است اگر شهروندی مثلا از اوکراین دفاع کند یا رسانه‌ای از روسیه دفاع کند کاملا طبیعی است. حتی جلوتر بروم. مهم نیست که پروپاگاندای رسانه خارجی در این لحظه ناگهان به یاد تمامیت ارضی اوکراین یا مبارزه با اشغال افتاده باشند. و یا اینکه صدا و سیما جمهوری اسلامی در این روزها شبیه روزنامه راه توده شده باشد. آنچه به باور بسیار مهم است نظرات رسمی نهادهای قانونی مانند ریاست جمهوری و وزارت خارجه است. اینها باید واکنش اصولی داشته باشند. بسیار مهم است که سیاست‌مداران، ما به دور از جوزدگی و نگاه‌های اخلاقی یا هر ایدئولوژی دیگر در این مسائل، حتی با توجه به درد و رنج زیادی که وجود دارد، باز هم به منافع ملی و مصالح عمومی کشور نگاه کنند. شهروندان آزاد اند هر چه می‌خواهند بگویند. اما سیاست‌مداران و نهادهای قانونی نه!

س.ا.ک

در مورد جنگ اوکراین ۲

آرزوها عموما خیلی زیبا هستند. مثلا سربازانی پیاده با سلاح سبک یا حتی مردمی غیرنظامی که بتوانند جلوی کاروان نیروهای زرهی مقاومت کنند. به نظر خیلی رمانتیک است. خیلی شورانگیز است. باشکوه است. می‌شود سال‌ها در مورد آن لحظه حماسه‌سرایی کرد. اما واقعیت امر این است که آن کاروان ظرف چند دقیقه از برابر چنین مقاومت‌های عبور می‌کند. 

جنگ، مانند دیگر مفاهیم سیاست، دارای رگه‌های جدی و البته زائد زیباشناسانه است. جنبه قابل فهمش همین مقاومت‌هاست و جنبه کمدی‌اش هم مثلا انتشار عمومی عکس ملکه زیبایی اوکراین با کلاشنیکف. اما در نهایت این سلاح یا نیروی نظامی است که تکلیف جنگ را مشخص می‌کند. بهترین سلاح‌ها و بهترین سربازان و فرماندهان هستند که جلوی پیروزی اشغال‌گر را می‌گیرند و نه مردمی غیرنظامی. بخش زیباشناسانه جنگ شاید به درد تبلیغات یا پروپاگاندای رسانه‌ای بخورد، اما همان زمان که رسانه‌ها مشغول نشان داده این مردم غیرنظامی مقاوم هستند یا در حال بروز عواطف یا نمایش آثار هنری مرتبط با جنگ هستند، در همان زمان خاک شما وجب به وجب به اشغال دشمن در می‌آید. 

سیاست‌مدار خوب آن است که در زمانی که متوجه عدم توازن قوای نظامی می‌شود، به هر شکل ممکن از بروز جنگ جلوگیری کند. بتواند رابطه نیروها را به شکلی تغییر دهند که امکان بروز جنگ به حداقل برسد. و حتی اگر جنگ اجتناب‌ناپذیر بود برای دفاع خود را آماده کند و به انتظار کمک دیگران نباشد. و هر جا که ممکن است سعی کند که جلوی بروز هزینه بیشتر را بگیرد. 

جنگ شوخی نیست. جنگ و اشغال یعنی نابودی دولت یک کشور از بین رفتن زیرساخت‌های اساسی یک کشور که ممکن است یک کشور را برای چند نسل به عقب‌ بازگرداند. 

چیزی که من در این یک هفته دیده ام بیشتر همین جنبه‌های زیباشناسانه بوده است. دیدن زیبایی البته که زیباست. دیدن سربازان و مردم غیرنظامی مقاوم زیباست. اما شوخی است اگر تصور کنیم که در جنگ، زیبایی بر سلاح پیروز می‌شود. این‌ها آرزو‌ها و تخیلاتی است که از طریق رسانه‌های گسترش پیدا می‌کند. متاسفانه در جنگ هم با خیال و آرزو نمی‌شود پیروز شد.

س.ا.ک